Kiedy wchodzimy na grunt self-care (dbania o siebie), to hasła takie jak: joga czy mindfulness mają swój duży udział w dyskusji. Od lat, a można powiedzieć nawet od wieków, te techniki wspomagają ludzi w dążeniu do bycia lepszym. Na czym polegają i czy warto je praktykować już od najmłodszych lat?
Różna praktyka, ten sam cel
Obie techniki mają wspólną podstawę. Zarówno w jodze jak i w mindfulness (forma medytacji) chodzi o trwanie w teraźniejszości, czy to przez odczuwanie bodźców w czasie ruchu, czy przez stagnację w jednej pozie. Wydaje się to wręcz absurdalne, bo przecież jestem i żyję tu i teraz, więc po co mi jeszcze to praktykować?
Ciało może i trwa w tym momencie, jednak nasze umysły błądzą między przeszłymi wspomnieniami, przyszłymi planami, obawami czy ocenianiem samego siebie i wyrzucaniem sobie błędów. Natomiast w czasie krótkiej praktyki skupiamy się na własnych odczuciach ciała, przyglądamy się z boku i bez oceniania strumieniowi myśli i emocji, jakie przepływają przez nas. Obserwujemy to wszystko, a nawet pozwalamy sobie odpuścić. Dajemy dojść do głosu temu, co chce nam przekazać ciało lub umysł, a czego czasami nie chcemy dopuścić do głosu. Skupiamy się na oddechu lub na zmianach, jakie zachodzą w naszym ciele w czasie przyjmowania odpowiedniej pozycji.
Czy warto praktykować już od przedszkola?
Praktyka jogi i mindfulness ma swoje zalety potwierdzone różnymi badaniami również przeprowadzonymi wśród młodych uczestników. Poniżej kilka benefitów wynikających z praktyki:
- Wpływają na samoregulację zachowania.
- Praktyka jogi i mindfulness wspomaga regulację emocji. Rozwijają umiejętności społeczno-emocjonalne.
- Mogą wspomagać relacje rówieśnicze i działania prospołeczne.
- Redukują problemy z agresją i inne problemy behawioralne.
- Pomaga skupić i skoncentrować się na zadaniu.
- Mogą pozytywnie wpływać na pamięć roboczą, umiejętności planowania czy dostosowywania działania do sytuacji.
- U dzieci z ADHD poprawia kontrolę nad działaniami hiperaktywnymi lub nieuważymi.
- Redukują stres i niepokój. Pozwalają się zrelaksować.
- Poprawiają jakość snu.
- Poprawiają samopoczucie i jakość życia. Uczą radości z małych rzeczy. Czerpania energii z życia.
- Jogę traktować można również jako aktywność fizyczną, przez co wprowadza wysiłek fizyczny do codziennej rutyny i poprawia kondycję fizyczną, balans, postawę, koordynację, świadomość ciała. Redukuje męczliwość.
- Pozwalają lepiej zrozumieć siebie, a w tym swoje możliwości i ograniczenia.
- Promują zdrowy tryb życia z elementami self-care.
Jak zacząć praktykę u dzieci?
Na samym początku znajdźmy miejsce na praktykę jogi lub mindfulness w codziennej rutynie dziecka. Nie potrzeba na to wcale dużo czasu ani przestrzeni. Na początku drogi krótkie sesje ćwiczeń pozwolą skupić się dzieciom na konkretnych pozycjach. Z czasem można rozwinąć i wydłużyć praktykę. Należy przygotować zestaw ćwiczeń do jogi, maty do jogi, poduszki, relaksującą muzykę. Możesz pomyśleć też nad zgaszeniem światła lub zasłonięciem okien.
Można też skorzystać z pakietów aplikacji Knowla. W Planecie Ziuuu znajdują się specjalnie przygotowane aktywności związane z jogą czy medytacją. W ramach praktyki znajdziemy zestawy pięciu różnych pozycji, których wykonanie prezentuje stworek na wyświetlanym obrazie. Wszystkie są powtarzane w trzech seriach. Całość trwa kilka minut. Znajdują się tam również trzy minutowe sesje relaksacyjne, gdzie przy różnych dźwiękach i otoczeniu, uczeń może sobie wygodnie usiąść i na chwilę skupić się na własnym oddechu. Wystarczy tylko włączyć daną aktywność i skupić się na sobie.
Kilka rad
- Z początku może być trudno wytrwać w bezruchu i skupić się na własnych odczuciach. Czasami niektóre myśli czy bodźce mogą wydawać się zbyt natrętne by się ich pozbyć. To całkowicie normalne i spotyka nawet doświadczonych praktyków. W ramach możliwości trzeba pozwolić temu wszystkiemu sobie swobodnie płynąć i w jak najmniejszym stopniu ingerować w to, co się pojawia w naszej głowie. Po chwili może się okazać, że udało się nam wyciszyć. Innym razem to może być niewłaściwy czas i warto najpierw uporać się trochę z męczącym nas problemem. Nie zmuszaj siebie samej/samego do skupiania się, to nie zadziała.
- Nie istnieje coś takiego jak perfekcyjna pozycja jogi lub też najlepsza poza do mindfulness. Każdy z nas jest nieco inaczej zbudowany czy rozciągnięty, więc nie zawsze uda nam się w pełni odtworzyć to, co komuś innemu przychodzi z łatwością. W czasie medytacji pozycja powinna być dla nas przede wszystkim wygodna na tyle, by swobodnie móc w niej wytrwać w bezruchu przez dłuższy czas.
- Skupiamy się na oddechu. W obu przypadkach pozwólmy sobie swobodnie oddychać lub też praktykować świadome i głębokie oddychanie (wdech – pauza – wydech – pauza). Należy zwrócić uwagę, jak zmienia się ciało przy tej czynności. W przypadku jogi można pokusić się zmienianie pozycji zgodnie z oddechem.
- Nie należy szarżować. Lepiej zacząć od prostszych pozycji i przechodzić kolejno do tych bardziej zaawansowanych. Jeśli coś nas boli w danej pozycji lub czujemy się niekomfortowo, należy wyjść z niej lub poszukać modyfikacji pozycji. Koniec końców joga ma sprawiać przyjemność i radość.
- Zachęcajmy siebie i swoich uczniów do odkrywania możliwości własnego ciała i baw się dobrze! Doceńmy wspólnie, że robimy coś dla siebie!
Źródła:
https://www.mdpi.com/1660-4601/18/11/6091
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32213455/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36660255/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27044898/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29397087/
https://www.actionforhealthykids.org/activity/yoga-and-mindfulness
